این نوع آنتن را می توان با هر قوطی کنسروی ساخت . در کشورهای غربی بیشتر با قوطی های چیپس می سازند. این قوطی ها به ظاهر مقوایی به نظر می رسند ولی درون آن یک لایه آلومینیومی قرار دارد که هادی امواج است. شما می توانید ویدیوهای زیادی برای ساخت این نوع آنتن در اینترنت پیدا کنید.در سایت هایی مثل www.metacafe.com با یک جستجوی ساده طرز ساخت آن را پیدا می کنید. امیدوارم اگر وقت اجازه دهد ساختن این نوع آنتن را فیلم برداری کنم و در یکی از پست ها قرار دهم.

آنتن های پارابولیک یا همان بشقابی نوع دییگری از آنتن است که معرف حضور اکثر شما هست. این نوع آنتن ها بطور کلاسیک برای گیرنده هایی ماهواره بکار می رود ولی می توان آن را برای تقویت امواج اینترنت بیسیم نیز بکار برد. آدم از خلاقیت بعضی از آدم ها حیران می شود که چگونه با اشیای ساده موجود در محیط زندگی خود وسایل جالبی می سازند. نمونه آن را وقتی در اینترنت چرخ می زدم  پیدا کردم که با یک آبکش توری فلزی ، یک آنتن پارابولیک ساخته است (شکل زیر).

در تصویر بالا ، یک کارت بیسیم شبکه از نوع USB در نقطه کانونی آبکش قرار داده شده است. همانند آنتن ماهواره ، امواج پس از برخورد با فلز توری بر رویی کارت شبکه متمرکز می شود و به این ترتیب باعث تقویت امواج می شود.

امنیت در شبکه های بیسیم:

بحث امنیت از ابتدای ابداع شبکه، فکر خیلی از مهندسان و پژوهشگران را به خود مشغول کرده است چون برای مردم استفاده کننده بسیار مهم است که افراد دیگر دسترسی به اطلاعات آنان نداشته باشند یا به اصطلاح استراق سمع کنند. امنیت در مورد شبکه بیسیم نقش مهمتری پیدا کرده چرا که با پخش امواج در فضای اطراف همه به این امواج دسترسی دارند. خوب برای فرد خیلی مهم است که اولا کسی دسترسی به امواج آنها نداشته باشد و دوما در صورت دسترسی به امواج و داده ها در حال تبادل از ان سر در نیاورند. درست مثل این می ماند که شما در یک راهرو می خواهید با فردی که در آن سر راهرو قرار دارد صحبت کنید ولی افراد موجود در هر یک از اتاق های راهرو صحبت های شما را می شنوند. چکار می کنید؟ از روی اتفاق میبینیید که یک لوله قطور خالی در طول راهرو قرار دارد. فکر بکری به ذهنتان می رسد. با اشاره به طرف مقابل میفهمانید که دهان خود را به سر لوله بچسباند و صحبت کند. اینگونه سایر افراد ساکن در اتاق ها قادر به شنیدن حرف های شما نیستند. در میانه حرفتان ناگهان متوجه می شوید که یکی از ساکنین اتاق ها با پررویی گوشش را به بدنه لوله چسبانده تا حرف های شما را بشنود. اینجاست که تصمیم دیگری می گیرید. تصمیم می گیرید که به زبانی صحبت کنید که برای طرف مقابل قابل فهم باشد ولی برای کسی که گوشش را چسبانده قابل فهم نباشد. از طرف می پرسید زبان زرگری بلدی؟ با تایید طرف مقابل شروع به صحبت به زبان زرگری می کنید. تلاش برای فهمیدن اینکه راجع به چی صحبت میکنید برای شخصی که گوش خوابانده با ناکامی روبرو می شود. در واقع شما برای امنیت خود به زبان رمز صحبت می کنید بطوریکه فقط برای طرف مقابلتان قابل فهم است. دقیقا همین پروسه در شبکه ها یا شبکه های بیسیم اتفاق می افتد. یعنی اطلاعات رد و بدل شده به رمز در می آید که برای کسی بجز گیرنده قابل فهم نباشد. در شبکه های بیسیم کدی قرار داده می شود که در صورت دادن کد اجازه ورود به شبکه را دریافت می کنید و وارد شبکه می شوید (مانند همان لوله در مثال بالا). حال با ورود به شبکه باز هم احتیاط بیشتری رعایت میی شود که آن رمز کردن جریان اطلاعات است به صورتیکه اگر فرد غیر مجازی برای جاسوسی از شما توانست به نحوی وارد شبکه شود با سد دوم رمز بودن اطلاعات روبرو شود. باز هم بر می گردیم به مثال بالا . فرض کنید طرفی که گوش چسبانده حتی با زرگری صحبت کردن  شما از رو نرود و به محض اینکه شما با رمز صحبت می کنید طرف صدای شما را ضبط کند و مکالمات ضبط شده شما را یا پهلوی کسی ببرد که یا با زبان زرگری آشناست یا اینکه خود با تمرکز بر روی صحبت های شما بتواند طرز صحبت کردن به زبان زرگری را بیاموزد. از آن زمان به بعد طرف بدون اینکه به روی خودش بیاورد که زبان زرگری را می فهمد به صحبت های شما گوش می دهد و تمام حرف های شما را می فهمد. در دنیای شبکه این کاریست که هکرها می کنند. یعنی سعی در کشف رمز اطلاعات می کنند و در مواردی هم موفق می شوند. طرز رمز نگاری اطلاعات در طول زمان از سیستم های ساده رمز نگاری به سمت پیچیده شدن طی کرده. می گویند  رمز نگاری مدرن برای اولین بار توسط ناپلیون بناپارت برای مکاتبات خود در میدان جنگ بکار گرفته شد. طرز رمز نگاری امروزه بسیار پیچیده شده بطوریکه خود به صورت یک رشته درسی و مطالعاتی جداگانه در آمده است که در بحث ما نمی گنجد ولی خواندن جزییات داستان تاریخی  ابداع رمز گذاری در زمان جنگ های ناپلیون بسیار جالب است. شیوه کلاسیک رمز نگاری را از اینجا مطالعه کنید.

برای تکنولوژی اینترنت بیسیم عموما دو نوع سیستم رمز گذاری استفاده می شود: WEP (Wired Equivalent Privacy) و WPA (Wireless Protected Access)

WEP اولین سیستم رمزنگاری است که ابداع شد ولی بعد از مدتی توسط مهندسان این رشته قابلیت و امنیت آن زیر سوال رفت زیرا روش هایی ابداع شد که در مدت یک یا چند ساعت WEP را هک می کرد. گند این قضیه تا آنجا بالا آمد که در چند کنفرانس بین المللی کارشناسان در مقابل چشمان شرکت کنندگان اقدام به هک WEP کردند. با این وجود استفاده از WEP از هیچی بهتر است به طوریکه هنوز هم در منوی Router ها موجود است. کسانی که اینترنت پر سرعت یا همان ADSL عموما از Router استفاده می کنند. اگر به منوی تنطیمات Router وارد شوید در قسمت تنظیمات امنیتی WEP را می بینید. در عمل دیده ام اشخاص یا شرکت هایی با علم به قابل هک بودن WEP مجبورند هنوز از آن استفاده کنند. عمده ترین دلیل این اجبار وجود دوربین های امنیتی بیسیم است که در محل شرکت استفاده می شود. این دوربین ها بخاطر قدیمی بودن از سیستم دیگری مانند WPA پشتسبانی نمی کنند و فقط با WEP کار می کنند. عوض کردن دوربین ها هم هزینه هنگفتی به شرکت تحمیل می کند. بنابراین هنوز WEP برای آنها تنها راه حل است. وقتی می خواهید WEP را راه اندازی کنید ، Router از شما می خواهد که یک رشته عبارت با شرایط معینی برای ایجاد رمز وارد کنید. پس از آن هر کسی که بخواهد از طریق Router به اینترنت بیسیم وصل شود، کامپیوتر از او می خواهد که رمز را وارد کند و کاربر باید همان عبارت رمز را که به Router داده به کامپییوتر نیز وارد کند در غیر اینصورت به اینترنت وصل نمی شود.

WPA سیستم جدیدتری نسبت به WEP است و هک کردن آن بسیار دشوارتر است. بیشتر کاربران خانگی و شرکت های کوچک از این سیستم استفاده می کنند و همواره توصیه می شود در صورت نبود اجبار از WEP استفاده نشود. برای راه اندازی WPA همانند WEP از یک رشته عبارت به عنوان رمز یا کد شبکه استفاده می شود و با وارد کردن آن در Router شبکه قفل شده و فقط افرادی که کد را دارند می توانند به ایینترنت وصل شوند. انتخاب عبارت رمز هم از مسایل مهم است. اغلب افراد برای دادن کد ، از عبارات و کلمات مفهوم دار استفاده می کنند. به این معنی که مثلا برای رمز ترکیبی از نام خود و چند عدد یا اسم مادربزرگشان یا اسم سگ یا گربه یا حتی نام اولین عشق زندگی شان استفاده می کنند. در واقع تمام این عبارات دارای معنی هستند و در دایره لغات انسان دارای مفهوم هستند. دادن اینگونه رمزها از طرف کارشناسان توصیه نمی شود. چرا؟ چون هکرها ممکن است با توجه به اطلاعاتی که از فرد دارند آن را حدس بزنند. روش دوم کشف اینگونه کدها توسط هکرها ، استفاده از نرم افزارها و برنامه هایی است که حاوی دیکشنری هستند و تمام لغت ها یا عبارات ترکیبی لغتها را که در دایره زبان انسانی قرار دارند به سرعت چک می شوند. این چک شدن توسط نرم افزار هک ممکن است تا میلیون ها لغت یا ترکیب دو یا چند لغت برسد.حتی در برنامه های کامل تراین چک شدن تا میلیاردها ترکیب و حالات مختلف هم می رسد. هر چه کامپییوتر هک کننده قوی تر باشد زمان چک شدن کاهش می یابد. جالب است بدانید که از همین روش نیز برای پیدا کردن Password کامپیوترها استفاده می شود. مثال جالب و تاریخی آن که با ناکامی هم روبرو شد مربوط به زمانی بود که ارتش آمریکا به افغانستان حمله کردند و بعد از پیشروی در خاک افغانستان در غارهای معروف “تورابورا” کامپیوترهایی متعلق به القائده پیدا کردند که با پسورد حفاظت می شد. کارشناسان خبره اف بی آی و آژانس امنیت ملی آمریکا شروع به کار کردن بر روی کامپیوترها برای پیدا کردن پسورد آنها کردند و برای این منظور از همان برنامه های پیشرفته مذکور استفاده می کردند ولی بعد از مدتی دریافتند که تلاششان بی فایده است چون پسوردها به زبان عربی بود و آنها چنین برنامه ای که بتواند لغات عربی را چک کند ، نداشتند. به همین خاطر سفارش ساخت آن را به چند شرکت امریکایی دادند.

WPA بر دو نوع است. WPA وWPA2 که تفاوت آنها در نحوه رمزنگاری است. WPA2 سیستم بسیار امنی است و هک کردن آن با تجهیزات معمولی امکان پذیر نیست. پس اگر Router شما دارای WPA2باشد این سیستم را انتخاب کنید. خود WPA2 بر دو نوع است TKIP و AES که نوع اخیر امن ترین سیستم رمز نگاری برای استفاده خانگی یا شرکت های کوچک محسوب می شود. نوع دیگری از WPA2 برای شرکت های بزرگ ، بانک ها و مراکز حساس بکار می رود که WPA Enerprise (استاندارد (802.1xنام دارد که برای کنترل رمز نگاری از یک سرور استفاده می شود. در برخی Router ها برای تمایز از Enterprise WPA از واژه WPA Personal استفاده می شود و در برخی دیگر بجای آن WPA PSK بکار می رود. می دانم که بخاطر سپردن این همه واژه مخفف مشکل است. به هر حال اگر بخواهیم همه این حرف ها را در یک توصیه عملی خلاصه کنیم ، اینست که انتخاب اول شما برای امن ترین سیستم WPA2 AES باید باشد. چند بار با کسانی روبرو شدم که وقتی چشمشان در جایی به استاندارد 802.11i می خورد ، یک سوء تفاهم کوچک برای آنها پیش می آید که فکر می کنند که ایین مربوط به یک استاندارد پروتکل بیسیم مانند a ، b یا g و n است. درصورتیکه ایینگونه نیست این استاندارد در واقع همان WPA2 است.

WPA چه مزیت هایی نسبت به WEP دارد؟ در واقع WPA پاسخی به تمام نقاط ضعف WEP بود. WPA از الگوی رمز نگاری اعداد یا کاراکترهای تصادفی پیروی می کند. اگر اینطور نبود نفوذگران شبکه با مدتی کار بر روی کاراکترهای رمز شده می توانند الگوی آنرا کشف کنند. کاری که با سیستم WEP می کنند. به مثال صحبت کردن به زبان زرگری فکر کنید. اگر شما صحبت ها را بر روی کاغذ بنویسید و روی آن تمرکز کنید ، امکان دارد الگوی موجود در زبان زرگری را کشف کنید مانند همین اتفاق برای WEP میافتد البته با کمک نرم افزار. دیگر نقطه قوت WPA اینست که کلید رمزبطور اتوماتیک مرتب عوض می شود هر چند شما این امر را نمی بینید و همواره برای ورود به شبکه همان کلید همیشگی خود را وارد می کنید ولی در پس پرده -کلید- دایم در طول زمان تغییر می کند. نفوذگر تا بخواهد کلید را کشف کند ،  آن کلید قبلا عوض شده و دیگر بکار نمی آید و جای آن یک کلید جدید نشسته است. درست مانند اینکه دزدی بخواهد با ساختن کلید خانه شما وارد خانه شود. آقای دزد زحمت کشیده و دقایق یا ساعتی را برای کشف الگوی دندانه های کلید خانه تان صرف می کند، غافل از اینکه وقتی کار ساختن کلید تمام شود کلید به دردی نمی خورد چرا که الگوی دندانه قفل شما عوض شده است. ولی وقتی خود شما کلیدتان را در قفل درب منزلتان قرار دادید، به یکباره قفل کلید شما را به یاد آورده ، الگوی کلید تغییرنکرده و الگوی آن به سرعت به شکل سازگار با کلیدتان در می آید.

قطعا امنیت شبکه های بیسیم امری مطلق نیست و هر سیستم امنیتی حداقل یک یا چند نقطه ضعف دارد. معنی مطلق نبودن را بصورت این پرسش در نظر بگیرید که آیا قفلی در دنیا وجود دارد که هیچ کلیدسازی در دنیا قادر به باز کردن آن نباشد. اگر جوابتان مثبت است ، بهتراست که چشم های خود را بشوئید و جور دیگری به دنیا نگاه کنید!

فرکانس: که در اینجا فرکانس های مربوط به شبکه های بیسیم 2.4 و 5 گیگاهرتز مطرح است و شرح آن در قسمت های قبل داده شده است.

قدرت: که با واحد وات اندازه گیری می شود. قدرت برخی از آنتن ها ی ایستگا ه های رادیویی تا 1000 وات یا بیشتر هم می رسد که در این صورت برد امواج تا هزار کیلومتر هم می رسد. در مورد شبکه بیسیم کامپیوتر یا همان وای-فای قدرت حداکثربندرت به 1 وات می رسد. قدرت به قدری کم است که عموما با میلی وات بیان می شود که یکی از دلابل برد کم این شبکه ها هم همین موضوع است.

الگوی انتشار (Radiation Pattern): یعنی شکل انتشار امواج. الگوی انتشار با یک الگوی مبنا یا رفرنس سنجیده و مقایسه میشود. یعنی آنتنی را فرض می کنند که امواج را در همه جهات انتشار می دهد. با انتشار امواج در همه جهات ، الگوی انتشار به صورت یک کره شبیه به یک توپ در می آید که آنتن در مرکز این کره یا توپ فرضی قرار می گیرد. چون امواج در همه جهات به طور مساوی منتشر می شوند این الگو را ایزوتروپیک اصطلاح کرده اند. (شکل زیر)

بهره (Gain): بهره آنتن یکی از مهمترین فاکتورهای ارزیابی آنتن است. بهره آنتن با واحد دسی بل اندازه گیری می شود و رابطه لگاریتمی با قدرت یا مقدار وات وارد شده به آنتن دارد و به بیان شفاف تر بر چگونگی تمرکز انرژی امواج رادیویی در جهتی معین اشاره دارد. مقدار بهره بر حسب دسی بل بر اساس مقایسه با الگوی مبنای ایزوتروپیک بیان می شود و با dBi نمایش داده می شود. حرف i آن اشاره بر ایزوتروپیک دارد چونکه بر اساس الگوی ایزوتروپیک محاسبه می شود. مقدارdBi عموما از طرف کارخانه سازنده بر روی بسته بندی یا کاتالوگ آنتن با حروف درشتی درج می شود چون فاکتور مهمی در کارایی آنتن است. به عنوان مثال آنتن گیرنده های دیجیتال تلویزیونی حداکثر تا 20 دسی بل می رسد. در مواردی هم تا 30 دسی بل هم در بازار اروپا وجود دارد. در مورد آنتن کارت شبکه بی سیم یا Router این مقدار بین 3 تا 5 است و این یعنی برد کم. از طرف دیگر افزایش بهره تاثیر چشمگیری بر روی برد ندارد چونکه وات ورودی به آنتن زیاد نیست. با این وجود تکنیک های ساده و عملی زیادی وجود دارد که چند درصدی بر روی گیرندگی تاثیر دارد. با یک جستجوی ساده در سایت های Youtube و Metacafe فبلم های آموزشی زیادی درباره این موضوع پیدا می کنید. از استفاده از یک قوطی کنسرو گرفته تا روش های حرفه ای تری مانند قرار دادن کارت WLAN USB در نقطه کانونی یک آنتن ماهواره. یکی از بهترین دستورالعمل های ساخت آنتن با قوطی کنسرو برای شبکه بیسیم خود را در اینجا می توانید ببینید. نکته مهم در مورد بهره آنتن اینست که مقدار انرژی ساتع شده از آنتن هیچوقت نمی تواند از انرژی ورودی که از مدار به آنتن وارد می شود، بیشتر باشد. انتشار بیشتر در یک جهت معین باعث انتشار کمتر انرژی در جهت مقابل آن می شود. به بیان دیگر در این حالت برد انتن در یک جهت بیشتر از برد در طرف مقابل آن است.

برخی اوقات بجای واحد dBi ، بهره با dBd بیان می شود. این واحد به جای مقایسه انتشار ایزوتروپیکی، رفرنس بر اساس نصف طول موج یک آنتن دو قطبی (آنتنی که از دو شاخک تشکیل شده است) است. حرف d مخفف dipole می باشد. 0 dBd برابر 2.15 dBi است.

انواع آنتن:

برای شبکه بیسیم آنتن های مختلفی استفاده می شود. ولی عموما از دو نوع بیشتر استفاده می شود: آنتن های چند جهته (Ominidirectional) و آنتن های جهت دار (Directional). آنتن های چند جهته امواج را در سطح افقی در همه جهات منتشر می کنند. یادتان باشد که الگوی انتشار بر خلاف الگوی ایزوتروپیک شبیه توپ نیست بلکه میتوان این الگو را به یک کلوچه تشبیه کرد چرا که امواج در جهت عمودی منتشر نمی شوند. بیشتر آنتن های کارت شبکه بیسیم یا راتر موجود در بازار این نوع هستند. شبیه یک میله کوتاه 6 یا 7 ساتیمتری که با روکش پلاستیکی پوشیده شده است. اندازه طول آنتن با محاسبات بدست می آید. بطور کلی اندازه آنتن برابر نصف طول موج می باشد. شکل زیر نمونه یک آنتن Omnidirectional برای استفاده در فضای بیرون از خانه را نشان می دهد. شکل سمت چپ آنتن معمولی کارت شبکه بیسیم است که احتمالا برای شما آشنا است و در پشت کامپیوترهای مجهز به کارت WLAN قرار دارد.

آنتن های Directional امواج را در یک جهت معین منتشر یا دریافت می کنند. الگوی انتشار درواقع در یک طرف بیشتر است. خاصیت این امر در بالا رفتن فاکتور بهره (gain) آنتن است. از سوی دیگر با افزایش بهره ، آنتن نسبت به جهت حساس تر می شود. به همین خاطر درتنظیم جهت آنتن بایستی دقت بیشتری به خرج داد. یکی از معروفترین انواع این نوع آنتن ، آنتن Yagi نام دارد که از نام مهندس ژاپنی مخترع این آنتن ها Yagi-Uda گرفته شده است (شکل زیر). این نوع آنتن ها با وجود اینکه سال های زیادی از اختراع آن می گذرد (1926) هنوز کاربرد دارد.

ادامه دارد…

اگر شکل سیگنال های دیجیتال را در قالب نمودار بیاوریم شکل نمودار آن به صورت امواج مربعی است. نقاط برجسته این مربع ها 1 و نقاط فرورفته بیانگر 0 است.

اکنون بر می گردیم به بحث اصلی که امواج بیسیم باشد. داخل کامپیوتر گردش داده ها به صورت سیگنال های دیجیتال است و لی وقتی که قرار است به صورت بیسیم انتقال یابد قبل از رسیدن به آنتن به صورت آنالوگ تبدیل می شود چرا که ماهیت امواج 2.4 گیگا هرتزی به صورت امواج رادیویی است و امواج رادیویی از نوع آنالوگ می باشد. به تبدیل سیگنال دیجیتال به آنالوگ اصطلاحا مدولاسیون (Modulation) می گویند و عمل عکس آن را دمدولاسیون (Demodulation)اصطلاح کرده اند. کل این پروسه در شکل زیر خلاصه شده است.

مدولاسیون در فرستنده و دمدولاسیون در گیرنده انجام میگیرد. وقتی شما بوسیله کارت شبکه بیسیم خود در اینترنت چرخ میزنید این اعمال هزاران دفعه تکرار می شود و در اثر آن سیل داده ها به صورت دو طرفه مبادله می شود. دو طرفه به خاطر اینکه کارت شبکه بیسیم هم دارای فرستنده است و هم گیرنده. نکته خیلی مهم انست که تمام دستگاه ها در این رابطه بتوانند با یکدیگر ارتباط برقرار سازند و این یعنی تعریف استاندارد و دخالت دادن این استاندارد در تولید آن که همانطور که در قسمت اول این نوشته شرح آن رفت ،IEEE استاندارد 802,11 را برای آن شرح داده. این استاندارد به تدریج از نظر سرعت تکامل یافت به خاطر همین به آنها پسوندهایی اضافه شد.

802,11b اولین استاندارد ارائه شده است که شرح کامل جزئیات فنی آن بالغ بر یک کتاب 500 صفحه ای می شود. خواندن 500 صفحه جزئیات برای افرادی که شغل دیگری دارند (افراد غیر حرفه ای) لازم نیست ولی دانستن چند نکته در پیوند با این استاندارد لازم است.

• فرکانس این استاندارد 2,4 گیگاهرتز است
  
• از نظر تئوری سرعت انتقال اطلاعات در این استاندارد 11 مگا بیت در ثانیه (Mbps) است.
  

سرعت 11 مگابیت در ثانیه ، سرعتی است که محاسبات بر روی کاغذ نشان می دهد ولی در عمل سرعت انتقال به مراتب پایین تر است. اگر خیلی خوش شانس باشید حداکثر سرعت 6 مگابیت در ثانیه خواهید داشت. این سرعت در اوایل عمر اینترنت سرعت بدی نبود. می توان با این سرعت بدون مشکل فایل های مثلا Word یا Excel را منتقل کرد ولی برای دیدن فایل های ویدیویی که امروزه در اینترنت امر متداولی شده است ، اصلا مناسب نیست.

بعد از مدتی استاندارد 802,11g معرفی شد که سرعت آن از منظر تئوری 54 مگابیت در ثانیه است و در فرکانس 2,4 گیگاهرتز کار می کند و از نظر سازگاری با استاندارد قبلی مشکلی ندارد. معرفی این استاندارد باعث حل بسیاری از تنگناهای انتقال بیسیم شد ولی با این حال هنوز با ارتباط کابلی که 100 مگابیت برثانیه بود فاصله داشت.

استاندارد 802,11a استانداردی بود که با دو استاندارد فوق به کلی فرق داشت چون با فرکانس 5 گیگاهرتز کار می کند. به خاطر همین احتمال تداخل با سایر دستگاه های خانگی مثل در بازکن کنترل راه دور ، تلفن بیسیم و… که همگی در فرکانس 2,4 گیگا هرتز کار می کنند، پایین می آورد. این بود که تولید کننده های کارت شبکه بیسیم ، کارتهایی تولید کردند که بر روی مدار آن هر سه تراشه استاندارد های مذکور قرار داده شده بود و این فکر خوبی برای سازگاری وسیع با انواع دستگا ه ها به شمار می رفت. شما هم اگر دقت کنیدبر روی برخی از کارت های شبکه بیسیم موجود در بازار هر سه استاندارد درج شده است. برای استاندارد 802,11a می توان سرعت 20 مگابیت بر ثانیه اتتظار داشت که ما بین دو استاندارد دیگر قرار می گیرد. اگر شما در منزل خود از اینترنت بیسیم خود راضی نیستید یکی از دلایل آن میتواند وجود دستگاه های زیادی دانست که در فرکانس مشابه کار می کنند. در این حالت تغییر به Router و کارت شبکه بیسیم به 802,11a مفید واقع می شود.

برای من بسیار پیش آمده که با این مشکل روبرو شده ام که ذکر مواردی از آن برای استفاده از تجربه دیگران خالی از فایده نیست. حدود دو سال پیش شخصی به شرکت ما مراجعه کرد و عنوان کرد که در خانه خود از اینترنت بیسیم استفاده میکند. این شخص اظهار کرد وقتی در اتاق کار خود با کامپیوتری که به صورت بیسیم به router که در اتاق مجاور است کار میکند ، اینترنت او مرتبا قطع و وصل می شود. با بازدیدی که از خانه آن شخص داشتم همه چیز عادی به نظر می رسید اولین چیزی که به ذهنم خطور کرد مشکل در کارت شبکه بیسیم بود ولی با عوض کردن آن مشکل حل نشد. مرحله بعد به این نتیجه رسیدم که در خانه یک منبع با همان فرکانس باعث تداخل شدید می شود. بنا بر این از صاحبخانه خواستم تمام دستگاه های برقی خانه را از برق بکشد ولی باز مشکل حل نشد. در این زمان کنار پنجره آن خانه رفتم و برای اینکه هوا تازه شود پنجره را باز کردم و همینطور غرق در فکر بودم که مشکل از کجاست که سایه یک چیز مربعی شکل که بر روی آپارتمان مجاور افتاده بود توجهم را جلب کرد. سرم را بیشتر از پنجره بیرون کردم و در پشت بام آن آپارتمان یک آنتن دیدم که بعدا فهمیدم برای تقویت یک دوربین مدار بسته در آنجا کار گذاشته شده است. خوب معما حل شده بود تمام دستگا ه ها را طوری عوض کردیم که با 802,11a یعنی 5 گیگا هرتز کار کند و بعد از آن تداخلی دیده نشد.

اینجا یعنی در سوئد اغلب مردم از دستگا هایی استفاده میکنند که صدا و تصویر را از یک اتاق به اتاق مجاور میفرستد برای اینکه در آن اتاق یک تلویزیون اضافه دارند و می خواهند مثلا تصویری که از رسیور یا دیجیتال باکس خانه شان میآید به اتاق مجاور هم منتقل شود. این دستگاه ها دارای یک فرستنده و گیرنده است که صدا و تصویر را از اتاقی به اتاق دیگر به صورت بیسیم منتقل می کند به طوریکه اگر در اتاق دیگر گیرنده را به تلویزیون وصل کنید تصویر فرستاده شده دریافت می گردد. متاسفانه اغلب این دستگاه ها با فرکانس 2,4 گیگا هرتز کار می کند که با اینترنت بیسیم خانه تداخل شدید دارد و شمار قابل توجهی از مصرف کنندگان این نوع دستگاه ها از عملکرد این دستگا ه ها ناراضی هستند بدون اینکه بدانند مشکل در چیست و بیشتر مشکل را در پایین بودن کیفیت این دستگاه ها می دانند. ولی اگر دستگاهی بخرند که با فرکانس 5 گیگا کار کند مشکل آنها حل می شود. هر چند قیمت Video sender هایی که با فرکانس 5 گیگا هستند تقریبا دو برابر قیمت دستگاه های معمولی است.

آخرین استاندارد معرفی شده که همین چند ماه پیش به تصویب نهایی رسید و از حالت Draft درآمد، استاندارد 802,11n می باشد که به سرعت قابل توجه 160 مگابیت برثانیه می رسد. خود این استاندارد سرعتی حدود 108 مگابیت بر ثانیه دارد ولی ترکیب چند تکنولوژی جدید با این استاندارد به 160 هم می رسد. نکته جالب دیگر در مورد این استاندارد اینست که در هر دو فرکانس 2,4 و 5 گیگا هرتز کار می کند. سرعت بالای این استاندارد آنقدر وسوسه انگیز بود که تولید کننده ها قبل از نهایی شدن این استاندارد اقدام به تولید کردند ولی طبق قانون درج کلمه draft بعد از نام استاندارد الزامی بود. این روند تا همین چند ماه پیش ادامه داشت ولی با نهایی شدن استاندارد دیگر کلمه draft بر روی آن درج نمی شود. همین نکته به شما کمک می کند که کارت جدید را در بازار انتخاب کنید. تکنولوژی ترکیبی که با این استاندارد متداول شده و سرعت را به مراتب بالا برده است MIMO نام دارد که اختصار Multipl Input – Multiple Output می باشد که بر اساس انتشار امواج بر پایه چند ورودی و چند خروجی است. بدین معنی که انتشار امواج به صورت چند آنتن مستقل از هم و به طور موازی انجام میگیرد و دست آخر در گیرنده با هم ترکیب می شود به خاطر همین سرعت و کارایی آن بالا می رود. آگر به دستگاه های جدید موجود در بازار نگاه کنید مثلا Router های بیسیمی می بینید که دارای 3 آنتن هستند که همین نشان دهنده بکارگیری تکنولوژی MIMO در دستگاه مزبور است. پس اگر در فکر خرید و ارتقای دستگاه های اینترنت بیسیم هستید این نکته را هم در خرید خود دخالت دهید.

مساله دیگری که در انتقال بیسیم بسیار مهم است ، امنیت در شبکه های بیسیم هست که در قسمت بعدی این نوشته خواهد آمد.

ادامه دارد…

امواج الکترومغناطیسی اگر بر روی یک نمودار برود امواجی است که به طور متناوب دارای یک پشته یا برآمدگی و دارای یک فرورفتگی می باشند که اصطلاحا به این نوع امواج به خاطر شکلی که می سازند ، امواج سینوسی می گویند. مهمترین پارامتر ها در این نوع امواج یکی طول موج است و دیگری فرکانس امواج. به عنوان تعریف فاصله دو برآمدگی یا دو فرورفتگی را طول موج می گویند و با ƛ (لاندا) نمایش می دهند.

یک برآمدگی و یک فرورفتگی را جمعا یک سیکل می گویند. دلیل اطلاق این نام به خاطر اینست که به خاطر ماهیت متحرک امواج ، بعد از گذر به ترتیب یک برآمدگی و فرورفتگی ، موج دوباره تکرار می شود، یعنی دوباره یک برآمدگی و فرورفتگی دیگر تکرار می شود. خوب با دانستن سیکل میتوان گذر تعداد سیکل در یک واحد زمانی را فرکانس یا بسامد می گویند. واحد زمانی ما در اینجا ثانیه است. واحد فرکانس را با هرتزHz بیان می کنند و با علامت f نشان می دهند. شکل زیر انواع امواج در دنیای پیرامون ما را نشان می دهد. از امواج مرئی گرفته تا امواج نامرئی که با چشم دیده نمی شوند.

پارامتر دیگری که در امواج الکترو مغناطیسی مطرح است، سرعت امواج است که سرعت امواج مقداری است ثابت و برابر سرعت نور یعنی 300000 کیلومتر بر ساعت و با c نمایش داده می شود. نکته جالبی که در خاصیت امواج وجود دارد اینست که طول موج با فرکانس نسبت عکس دارد که به صورت فرمول زیر بیان می شود:

ƛ=c/f

به بیان دیگر هرچه طول موج بیشتر باشد فرکانس آن کمتر می شود. همانطور که از شکل هم برمی آید هر چه طول موج امواج کمتر شود ، انرژی امواج زیادتر می شود. با بیشتر شدن انرژی امواج ، میزان نفوذ آن بیشتر می شود. نمونه بارز آن هم اشعه X است که به راحتی در گوشت و ماهیچه های بدن ما نفوذ می کند و به همین خاطر برای عکس برداری استفاده می شود. بدترین امواج گاما است که انرژی آن و نفوذ آن به حدی است که باعث سوختگی در بدن انسان می شود. مثال آن میتوان انفجار اتمی را گفت که به دلیل آزاد شدن امواج گامای زیاد باعث سوختگی های شدیدی در بدن موجودات زنده می شود. نکته دیگری که باید در مورد آن بدانیم و بسیار مهم است اینست که هر چه انرژی امواج و به تبع آن نفوذ آن زیاد می شود برعکس خاصیت انعکاسی آن کمتر می شود. برای درک بیشتر این مساله باید توضیح دهم که امواج در برحورد با موانع گوناگون انعکاس می یابند. در واقع موانع مختلف مثل دیوار یا ساختمان بلند به مانند یک آینه در برابر امواج عمل می کنند و باعث انعکاس امواج می شوند. حالا فهمیدن این مساله برایمان ساده می شود که چرا امواج ایستگاه های رادیویی از امواجی با طول موجی نسبتا بلند هستند چرا که خاصیت انعکاسی امواج بیشتر شود و انعکاس آین نوع امواج در برخورد با لایه های بالای جو زمین ، برد آن بسیار زیاد می شود. برای همین ایستگاه رادیویی که برنامه خود را روی باند

SW مثلا با طول موج 30 متر پخش می کند تا دوردست ها شنیده می شود. چون این امواج با برخورد با لایه یونوسفر جو زمین دوباره به طرف زمین منعکس می شود و برد آن تا صدها کیلومتر می رسد. امواج رادیو FM طول موج بلندتری دارند و به همین علت برد آن کمتر است و می بینید که بیشتر در ایستگاه های رادیو های محلی استفاده گسترده ای دارد. با شرح این مقدمه طولانی خواهیم دید که چرا امواجی که برای اینترنت بیسیم استفاده می شوند، برد خیلی زیادی ندارند و برای افزایش برد آن نیاز به تقویت کننده یا تکرار کننده (Repeater) دارد.

امواجی که امروزه به طور وسیعی در اینترنت بیسیم بکار می رود دارای فرکانس برابر 2.4 گیگاهرتز و یا 5 گیگا هرتز دارند. استفاده از فرکانس 2.4 گیگاهرتز در کل دنیا عمومیت بیشتری دارد ولی در مواردی هم دستگاه هایی هستند که با فرکانس 5 گیگا کار می کنند. اگر بر روی Router های بیسیمی که در خانه دارید ، نگاه کنید عدد 2.4 گیگا هرتز بر روی آن درج شده است. همانطور که گفته شد این امواج با فرکانس نسبتا بالایی که دارند ، قدرت انعکاس و برد آن کمتر می شود ولی در مقابل قدرت نفوذ این امواج در اشیا بیشتر می شود.برای مثال در راهرویی که در خانه شما به شکل L می باشد، در انتهای راهرو به خاطر اینکه در دید مستقیم با Router قرار ندارد ، احتمالا کامپیوتر شما با امواج ضعیفی مواجه می شود. رد شدن امواج در مثال گفته شده بستگی به جنس موادی که در ساختمان بکار رفته بستگی دارد. اگر دیوارهای راهروی مذکور از بتون باشد ، گذر امواج از آن دچار مشکل می شود ولی اگر از جنسی مانند چوب باشد امواج از میان آن گذر کرده و شما با مشکلی روبرو نمی شوید.  حالا ممکن است این پرسش برای شما پیش بیاید که بگید خوب مگه مرض دارند که دستگاه را با این فرکانس درست می کنند تا با مشکل روبرو شود. خب میشه دستگاه را با طول موجی بلند تر ساخت تا همانطور که شرح آن رفت، برد آن زیادتر شود. در جواب باید گفت کاشکی مساله به همین سادگی بود. در حقیقت ساختن فرستنده با طول موج بلند تر برای مهندسان کار سختی نیست مثل همان رادیو مورد مثال. ولی مشکل در اینجاست که امواج مذکور قادر به حمل داده ها (Data)آن هم به حجم زیاد نیستند. در واقع مهندسان این رشته توانسته اند سیل داده ها را  از طریق فرکانس 2.4 گیگا منتقل کنند. منظور از داده واحد های اطلاعاتی هستند که بین کامپیوترها مبادله می شود که در سیستم دیجیتال این داده ها به صورت رشته های درازی از صفر ویک تشکیل شده اند.

انتقال اینترنت یا همان داده های کامپیوتری در دهه 80 میلادی برای اولین بار در ایالات متحده آزمایش شد. چند سال وقت لازم بود که انجمن مهندسی برق و الکترونیک (IEEE) برای آن استانداردی تعیین کند. نام این استاندارد را IEEE 802.11 نامیدند. تعیین این استاندارد بسیار مهم بود به خاطر اینکه بایستی همه دستگاه هایی که در سراسر دنیا تولید می شوند با هم سازگار باشند و بتوانند با هم ارتباط برقرار کنند. بعدا شرکت های تجاری  نام Wi-Fi (وای- فای) بر روی آن گذاشتند. انتخاب این نام بسیار زیرکانه بود و جنبه تبلیغاتی بالایی داشت و به نوعی به کیفیت بالا به طور غیر مستقیم اشاره می کرد. شما به احتمال زیاد نامHi-Fi (های- فای) را در تکنولوژی انتقال صدا در استریو ها و سایر دستگاه های صوتی شنیده اید. Hi-Fi مخفف کلمه High Fidelity است. ابداع واژه Wi-Fi هم با همین منظور بود که واژه های- فای را در ذهن آدم ها تداعی کند. Wi-Fi نیز مخفف Wireless Fidelity است.

ادامه دارد…

و اما حاشیه روی بس است و برویم سر اصل مطلب. اولین چیزی که برای انتخاب آنتی ویروس تو همه ما موثر است قیمت یا حتی مجانی بودن آن است. بعضی از شرکت ها برای ترغیب مردم و همینطور تبلیغ نسخه های مجانی در اختیار کاربران قرار می دهند. یکی از معروف ترین آنتی ویروس های مجانی از شرکت AVG است که مرکز آن در کشور چک قرار دارد. برنامه AVG از این آدرس قابل دانلود می باشد: http://free.avg.com برنامه مجانی این نسخه فقط دارای آنتی ویروس و برنامه ضد هک می باشد ولی دارای فایر وال ( دیوار آتشی) نیست. نسخه کامل و پولی آن 55 دلار است. ولی می توانید از دیواره آتشی که به صورت پیش فرض در نسخه های مختلف ویندوز است ، استفاده کنید و برنامه مجانی را دانلود کنید. آنتی ویروس AVG از نظر سادگی و راحت بودن کار با آن بین کاربران به برنامه محبوبی تبدیل شده است. آنتی ویروس دیگری که کارایی نسبتا بالایی هم دارد از شرکت آلمانی AVIRA است که در دو نسخه مجانی و پولی ارائه شده است. نسخه مجانی این برنامه را متوانید از لینک http://free-av.com دانلود کنید. نسخه کامل پولی AVIRA حدود 40 یورو است. توجه کنید وقتی صحبت از کارایی یک آنتی ویروس میشود کلا فاکتورهای زیادی در نظر گرفته می شود. ولی به طور خلاصه میتوان گفت آنتی ویروسی که ضمن قوی بودن و تشخیص درست عوامل آلوده کننده کامپیوتر ، باعث کند شدن کارکرد کامپیوتر نشود. AVIRA یکی از همین برنامه ها است. بیشتر کسانی که با آن کار می کنند از کارایی آن راضی هستند. اخیرا میکروسافت نیز به جرگه تولید کنندگان آنتی ویروس پیوسته و چند ماه پیش بسته آنتی ویروس خودشو با اسم رمز “مورو ” معرفی کرد ومثل توپ خبر آن تو رسانه ها پیچید. دلیل این همه حساسیت این است که احتمالا بقیه رقبا نگران آجر شدن نان خود هستند. بعدا مورو به Microsoft Security Essencial تغییر نام داد. این برنامه را میتوانید از اینجا http://www.microsoft.com/security_essentials/default.aspx دانلود کنید. مزیت آن مجانی بودن آن است ولی برای ارزیابی و کارایی برنامه نیازمند گذشت زمان است. به نظرم به امتحان کردنش می ارزه. به قول معروف مفت باشه کوفت باشه چه فرقی می کنه پس بهتره دانلود کنید و حالشو ببرید.

توی سوئد که ما هستیم تو هر خانه ای که اینترنت ADSL ( اینجا بهش میگن Bredband یعنی باند پهن) داره یک سی دی آنتی ویروس AVAST معمولا همراه اشتراک اینترنت به مشتری میدهند. برخی مجانی و بعضی پولی حدود 450 کرون سوئد. به همین خاطر این برنامه در سوئد رواج زیادی داره و دوما زبان برنامه به سوئدی است و برای مصرف کنندگانی که انگلیسی نمی دانند راحت تر است. حالا دلیل اینکه چرا شرکت های خدمات دهنده سوئدی رفتن طرف این برنامه و اینو انتخاب کردن ، من چیزی نمی دانم. احتمالا به بازی بزرگان مربوط می شود. ولی این را می دانم که AVAST بهترین نیست و تجربه کردم توی بعضی جاها کم میاره. توی ایران عشق شدیدی نسبت به یک آنتی ویروس روسی به اسم Kaspersky وجود داره. متاسفانه این برنامه مجانی نیست ولی نسخه 30 روزه مجانی برای امتحان کردن داره www.kaspersky.com . توی ایران از نسخه های کرک شده استفاده می کنند. Kasperski بر عکس بدبینی که به محصولات روسی وجود داره ، برنامه خوبی است. من مدتی این برنامه را داشتم و کارش خیلی خوب بود و همینطور استفاده کردم تا اینکه برنامه آنتی ویروسی به بازار عرضه شد به نام Bitdefender که به باورم یکی از بهترین ها است. البته بکار بردن صفت مطلق “ترین” برای آنتی ویروس چندان جایز نیست چرا که حتی بهترین برنامه ها هم ضعف هایی در خود دارد. این برنامه پولی است. با اینحال نسخه مجانی آن 160 روز برای شما کار می کند یعنی چیزی حدود 5 ماه. داشتن 5 ماه آنتی ویروس مفتی چرا بد باشد؟ بعد از 5 ماه هم خدا بزرگ است! اما اگر شما قصد خرید آنتی ویروس دارید بهتره که پولتان را برای این برنامه خرج کنید. قیمت آن 50 دلار است. نسخه Total security این برنامه گران تر است و به 80 دلار می رسد. ولی اگر مایل نیستید پول زیادی بابت آنتی ویروس بپردازید همین نسخه 50 دلاری برایتان کافیست: www.bitdefender.com

سال ها پیش که تنوع آنتی ویروس ها زیاد نبود، نام پیتر نورتون در آسمان آنتی ویروس ها درخشش زیادی داشت. پیتر نورتون برنامه خود را با نام فامیلی خود یعنی Norton Antivirus به بازار عرضه کرد. این برنامه تا مدت های زیادی در صدر بود ولی به تدریج در رقابت با دیگران عقب افتاد. به هر حال پیتر نورتون از پیشکسوتان تولید آنتی ویروس بود. امروزه فقط کافیست جستجوی عادی در گوگل با کلمه آنتی ویروس انجام دهید. نتیجه اینست که صدها برنامه ضد ویروس جلوی چشم هایتان ردیف می شود. به خاطر همین بین شرکت های تولید کننده رقابت سنگینی وجود دارد و دیگر هیچ برنامه ای برای مدت زیاد جایگاه اول را نمی تواند اشغال کند. به همین خاطر بهتر است هر چند وقت یکبار مثلا سالی یکبار در برنامه آنتی ویروس خود تجدید نظر کنید. کسانی که مایلند در دنیای امنیت و آنتی ویروس ها بیشتر مطالعه کنند و به اصطلاح اطلاعاتشان به روز باشد ، می توانند به سایت ویروس بولتن با آدرس www.virusbtn.com هر از گاهی سری بزنند یا در خبرنامه آن عضو شوند. ویروس بولتن پروژه ای دارد به نام VB100 که تحت آن آنتی ویروس های مطرح به طور تخصصی ارزیابی شده و بهترین ها در تولید آنتی ویروس معرفی می شوند. خلاصه ارزیابی VB100 به صورت گراف منتشر میشود. نمودار زیر یکی از ارزیابی های اخیر ویروس بولتن را نشان می دهد. همانطور که در شکل دیده می شود. برنامه های معرفی شده تقریبا در قله قرار دارند. چند آنتی ویروس دیگر هم در ارزیابی در رده بالایی قرار گرفته اند که بررسی بیشتر مشخصات آنها را به خود شما واگذار می کنم. برای مثال به موقعیت آنتی ویروس G DATA توجه کنید که در بین برنامه های دیگر موقعیت خیلی خوبی کسب کرده است. اگر این موقعیت در ارزیابی های بعدی همچنان حفظ شود ، من هم باید به فکر تجدید نظر در خرید آنتی ویروس در سال آینده باشم.

مدتی است که دریافت کانال های ایرانی نیز از طریق  IPTV امکان پذیر شده است. به همین خاطر به تازگی شرکت ما با همکاری شرکت گلدلاین شروع به عرضه و فروش دستگاه های  IPTVدر سوئد کرده است. نصب و راه اندازی  دستگاه  IPTV  که نام GLBOX  برای آن انتخاب شده ، بسیار ساده است. فقط کافیست دستگاه را به اینترنت  متصل کرده و خروجی  دستگاه را نیز به تلویزیون خانه وصل نمود. همین! GLBOX حاوی تعداد زیادی کانال های فارسی زبان است. زمانی که  من دستگاه را تست می کردم  تعداد کانال ها به قدری زیاد بود که شمارش تعداد آنها برایم سخت شده بود و نگران بودم که توی شمارش اشتباه کنم. با این حال 87 کانال تلویزیونی و 26 کانال رادیویی شمردم. تقریبا تمام کانال های تلویزیونی که در ماهواره هست توی  GLBOX  هم بود. علاوه بر آن کانال هایی وجود داشت که از طریق ماهواره در آسمان اروپا قابل دریافت نیست از جمله کانال های داخل ایران مانند کانال های 1،2،3 و حتی کانال 5 شبکه تهران . خیلی ها برای دیدن فوتبال و همچنین سریال های تلویزیونی خواهان  این کانال ها هستند. البته برخی از سریال ها در شبکه های ماهواره ای جام جم 1 و 2 پخش می شود ولی با تاخیر چند هفته ای و حتی چند ماهه. یعنی ساکنین ایران این  سریال ها را زودتر می بینند ولی با داشتن  GLBOX  دیگر تاخیری در کار نیست و شما می توانید مثل کسانیکه داخل ایران زندگی می کنند  ، سریال ها و فیلم ها را ببینید. هنگام تست دستگاه نکته جالب توجه این بود که شبکه های استانی نیز از طریق  GLBOX  قابل دریافت است. شبکه های اکثر استان ها از جمله خراسان ، فارس، آذربایجان ، اصفهان، کرمانشاه، کردستان، ایلام . کانال های افغانی، کردی و ارمنی نیز از طریق دستگاه قابل دریافت است. لیست کانال ها را میتوانید در اینجا ببینید.

مزیت دیگر تکنولوژی  IPTVقابلیت ذخیره برنامه ها بر روی سرور است در مورد GLBOX   بیشتر کانال ها تا 24 ساعت بر روی سرورها ذخیره می شود تا اگر بینندگان برنامه ای را از دست دهند قادر به تماشای آن تا 24 ساعت باشند.

و اما قیمتهای دستگاه : تمام دستگاه ها با آبونمان 6 ماهه ارائه میشود و بعد از 6 ماه میتوانید آبونمان خود را بسته به مقداری که مایلید هزینه کنید ، تمدید نمائید. قیمت دستگاه با آبونمان 6  ماهه 2500 کرون سوئد تمام می شود. بعد از گذشت 6 ماه میتوانید آبونمان های یک ماهه ، 6 ماهه ، یکساله و حتی دایمی را از ما خریداری کنید. برای اطلاع از قیمتها و سفارش می توانید اینجا را کلیک کنید.

آنتن تخت (Flat Antenna)  در یک جعبه پلاستیکی ضد آب و فرا بنفش قرار داده می شود که ضخامت تقریبی آن حدود 7 سانتیمتر است.

همانطور که در تصویر بالا دیده می شود ، آنتن تخت از شبکه های فلزی تشکیل شده که به صورت لایه لایه بر روی هم قرار گرفته اند. ساختمان شبکه های فلزی بسیار پیچیده است و با برآورد ها و محاسبات خاص مهندسی  آنتن طراحی می شود که توضیح جزئیات آن از حوصله این نوشتار خارج است . ولی به طور خلاصه می توان گفت که  آرایش این شبکه ها و لایه های آن طوری است که  امواج رسیده از ماهواره را به سمت پشت آنتن هدایت کرده و بر روی LNB  که در قسمت عقبی آنتن قرار دارد، متمرکز  می کند. (تصویر زیر)

http://www.parabol-net.se/hemmabio-projektorduk-c-32_62.html

آدرس سایت: http://www.universaloscillation.com/youcube

http://www.formatoz.com/download.html